Bij participatie staan de deelnemers centraal. Meer bepaald: “Hun betrokkenheid in het creëren van kunst en het produceren van betekenis”. Daarvoor bestaan specifieke processen, met specifieke resultaten en specifieke aandachtspunten. Hoe zet je in op participatie? En (hoe) kan je het met andere functies combineren?
Participatief werken in de kunsten, dat is: het publiek (*) actief betrekken en laten bijdragen aan kunst.
Bijdragen aan kunst? Dat kan nieuwe kunst zijn: creatie en ook vormen van co-creatie. Dat kan ook een (meer) diepgaande beleving van bestaande kunst zijn. Oftewel: “Het publiek betrekken bij de creatie en betekenisproductie van kunst.”
Het publiek? (*) Dat zijn alle mensen die geen professionele kunstenaar zijn. Denk aan het publiek dat naar expo’s, musea, concerten en theaters gaat. Maar ook amateurkunstenaars en specifieke doelgroepen. En indien relevant met aandacht voor maatschappelijk en culturele diversiteit.
Hoe? Hiervoor heb je een duidelijke visie nodig. Uitgedachte concepten, methodes, procesbegeleiding.
Kies je voor participatie, dan kijkt de beoordelingscommissie naar een aantal specifieke subcriteria:
De beoordelingscommissie toetst deze hele lijst. Ze linkt de criteria ook aan andere elementen in je dossier. Denk aan samenwerking met professionele kunstenaars en -organisaties. Zorg dus dat je begroting je artistieke plannen en ook eventuele samenwerkingen weerspiegelt.
Let op, de functie bepaalt de minimum- en maximumpercentages. Hou je het enkel bij participatie, dan moet je 7,5 procent eigen middelen inbrengen. Combineer je participatie met productie en/of presentatie, dan wordt dat 20 procent.
De functie participatie is niet te verwarren met publiekswerking, want dat is een opdracht die onder presentatie valt.
Bij publiekswerking organiseert men bijkomende initiatieven of activiteiten die een kennismakend, verbredend of verdiepend
karakter hebben naar aanleiding van de presentatie van een afgewerkte kunstproductie.
Bij de functie productie ligt de focus op niet-professionele kunstenaars, specifieke doelgroepen of publiek betrekken bij de creatie en betekenisproductie van kunst. Participatieve kunstpraktijken kleuren dat op heel verschillende manieren in. Zolang het proces en de deelnemers maar het belangrijkste uitgangspunt zijn.
Proces belangrijker dan het product? Dan moet je flexibel zijn. Als je het van de deelnemers laat afhangen, kan je op voorhand onmogelijk weten welke artistieke technieken ze willen gebruiken. Of tot welk resultaat ze willen komen.
Heb je niet meteen gevonden wat je nodig hebt? Vragen? Mail naar advies@kunsten.be.
Je bent ook van harte welkom op onze virtuele morning coffees. Elke maandag tussen 10u en 11u ligt de focus op de werkingssubsidies binnen het Kunstendecreet.
Of bel ons op dinsdag en donderdag tussen 14 u. en 17 u. via +32 495 76 20 62.
Deze checklist met bijhorende tips ondersteunt organisaties en collectieven die een eerste keer indienen (of herindienen) op de werkingssubsidies van het Kunstendecreet, ter voorbereiding van de eerstvolgende deadline op 1 december 2026.
