Promo, netwerken en zichtbaarheid

Kunst beantwoordt niet één op één aan een consumptievraag. Dat kan je onzeker maken: “zitten mensen hier wel op te wachten?”. Op een bepaald moment moet je er toch mee naar buiten komen, jezelf tonen. Je geeft iets aan de wereld en het is belangrijk om er interesse voor te wekken.

Kunstenaars besteden een groot deel van hun tijd aan netwerken en zelfpromotie. Marketing en promotie komen de meeste artiesten niet aanwaaien. Beetje introvert? Geen nood, dat kun je allemaal leren.

Netwerken: praat wél met vreemden!

Misbruik je netwerk niet om te verkopen. Verkopen of een opdracht binnenhalen kan wel een gevolg zijn van goed netwerken. Het eerste doel is op een proactieve manier informatie en contacten delen zonder er iets voor terug te verwachten.

Breng je netwerk in kaart

Maak een lijst van alle soorten connecties in je leven: familie, vrienden, professioneel, school, hobby, religie, sociale media, lokaal, buren … Al deze mensen kunnen jou weer linken met anderen. Dit zijn je zogenaamde warme contacten. Je kent hen goed en kunt er gemakkelijk contact mee opnemen. 

Dan zijn er ook lauwe en koude contacten. Mensen die je van veraf of helemaal niet kent, maar die je wel zou willen leren kennen. Daar kun je ook een lijst van maken.

Om deze koude contacten ‘warm’ te maken, kun je doelbewust plekken bezoeken waar deze mensen (of hun contacten) zich bevinden: premières, events, vernissages, tentoonstellingen, kunstenaarsverenigingen. Of je probeert het online, via sociale media, platformen, facebookgroepen … Er is altijd iemand die iemand anders kent.

Vertrek vanuit je interesse in anderen, dan is netwerken een natuurlijk proces. 

Geven en nemen

Netwerken is geven en nemen. Als het op netwerken aankomt, is er een verschil tussen iemand als een ladder of  een brug gebruiken. Bedoeling is dat ook de andere partij er wel bij vaart. Door het delen van kennis en contacten kunnen jij en de andere mensen in je netwerk groeien op professioneel en persoonlijk vlak. Je helpt elkaar. De basis van een goed netwerk is vertrouwen. 

Wat wil je eigenlijk bereiken door te netwerken? 

In zekere zin is kwantiteit belangrijk. Hoe meer connecties, hoe breder het net voor mogelijke kansen. In het begin weet je misschien ook nog niet goed wie je best zou leren kennen. Je moet ‘zichtbaar’ worden. Het kan zijn dat sommige contacten ook pas later van pas komen, dus sluit niemand uit.

Maar ook de kwaliteit telt. Sommige contacten zijn van ‘hogere kwaliteit’ omdat ze cruciaal zouden kunnen zijn voor je visie en je missie. Hen op een respectvolle en wederzijdse manier leren kennen kan deel van je strategie zijn. 

Hoe laat je weten dat je bestaat?

Wat zeker niet? Ga niet leuren met je portfolio of dossier. Mail niet alle programmatoren en galeries van Vlaanderen en Brussel. Dat werkt niet. Programmatoren en curatoren worden overspoeld door zulke vragen. Zij willen liever zelf ontdekken en gebruiken daarvoor hun eigen netwerk.

Wat kun je dan wel doen? 

Onderzoek

Eerst een onderzoekje doen: bij welke galerie, op welk festival, bij welk management, bij welk collectief … zouden jouw visie en missie passen? Kijk naar wie ze begeleiden, welke projecten ze opzetten en programmeren en vraag je af of jouw verhaal daarin kan klikken.

Ga naar openingen, premières, creaties, dat kost iets maar dat kun je begroten. Spreek er mensen aan, nodig ze uit voor een dieper gesprek, een eigen voorstelling of concert, een studiobezoek als dat past. Bedenk manieren hoe jij anderen zou kunnen helpen. Zoek gemeenschappelijke interesses en vraag om advies (niet om een job). 

Elevator pitch

Je moet leren praten over je artistieke praktijk. Kan je in een halve minuut vertellen over je visie en missie? Dat is je elevator pitch. Zorg dat je op netwerkmomenten je verhaal klaar hebt. Hou ook rekening met je publiek. Wat is er interessant voor hen? 

Doseren

Als het over promotie gaat, is het goed om te doseren. Soms kun je beter de boot nog wat afhouden. Zijn er mensen geïnteresseerd, dan kun je eerst het gesprek aangaan voor je meteen alles geeft wat je hebt. Laat een ander ook praten.  

Professionele ondersteuning

Ten vierde kun je een beroep doen op professionele ondersteuning en samenwerken met een galerie, promotor, producent, agent, pr-bureau of alternatief managementbureau. In onze databank vind je heel wat hulp om je doelgroep te bereiken. Let wel, professionele ondersteuning, daar betaal je voor. Meer weten over de bemiddelaars in het kunstenveld? Hieronder leggen we uit welke hulp er voorhanden is.

Tussenpersonen in het kunstenveld

Hieronder de belangrijkste bemiddelaars op een rijtje:

1)Voor duurzame omkadering bij carrièreontwikkeling en nadruk op langdurige samenwerking

Managers bestaan er in alle maten en gewichten en ze verschillen onderling van de functies die ze vervullen. Een manager is nauw betrokken bij het traject van de artiest: dat kan zowel op artistiek, zakelijk als praktisch gebied zijn. Een manager ondersteunt een kunstenaar met het uitwerken van een  langetermijnvisie.  Gaande van het opbouwen van een artistieke identiteit, tot het leggen van de juiste netwerken en zelfs mee beslissingen maken in professionele keuzes. Daarnaast ondersteunt een manager de kunstenaar in het praktische zoals opvolging van administratie, afspraken maken met partners of kunstinstellingen, de agenda bijhouden, subsidiedossiers schrijven, facturen en contracten opstellen etc.

De ene manager focust zich al meer op het strategische en het netwerken, terwijl de andere manager eerder een expertise heeft in de praktische ondersteuning. Wanneer en of je met een manager samenwerkt is zeer individueel per kunstenaar. Meeste managers werken op basis van vertrouwen en zonder contract.

Opgepast: een manager ‘brengt’ je niet naar de top, zo werkt het niet.

In tegenstelling tot andere go-betweens kan de manager wél mee de toekomst van de artiest bepalen: welke opdrachten wel of niet aan te nemen, mee het traject uitstippelen opdat de artiest en diens reputatie kunnen groeien. Er zijn er die zich bezighouden met ticketsales, overnachtingen, boekingen, auteursrechten, PR, coaching… Zorg dat je altijd goed weet wat je manager wel en niet doet (en hoeveel je daarvoor betaalt). Meer informatie over de financiële kant van de zaak vind je bij Cultuurloket.

Of impresario. Een agent vertegenwoordigt een artiest in de zoektocht naar professionele opdrachten via o.a. audities en regelt de contacten en administratie bij dans- en acteeropdrachten. Het is ook een belangenbehartiger.

Een muzieklabel of platenmaatschappij zal nieuw talent scouten en intensief begeleiden bij het uitbrengen van opnames. Financiering, marketing, productie en distributie behoren bij de functies van een label. Er zijn grote en kleine labels en sommige labels vertegenwoordigen een bepaald genre. In principe kun je zelf je muziek releasen. Maar een label kan vaak beroep doen op een enorm netwerk en kan je promoten via verschillende kanalen. De meeste artiesten hebben ook niet de middelen om een album op te nemen en te vermarkten. Daar komt dus het label aan pas.

Een promotiegalerie richt zich op de promotie en verkoop van werken van hedendaagse kunstenaars met wie ze een samenwerking heeft. Ze maakt deel uit van de primaire markten en is doorgaans de eerste om het werk van een kunstenaar aan te bieden. Promotiegaleries staan in voor de promotie, ondersteuning en bemiddeling van het werk van de kunstenaars en ontwikkelen daarvoor de nodige communicatiemiddelen. De galerie biedt dus een dienstverlening door het werk te tonen in de galerij of op beurzen bijvoorbeeld, soms zorgt zij ook voor restauratie. De galeriehouder bemiddelt eveneens bij tentoonstellingen als het werk wordt uitgeleend. De prijs die de kunstenaar hiervoor betaalt komt in de vorm van een provisie die met de verkoopopbrengst wordt berekend.

2) Voor artistieke selectie op basis van inhoudelijke projecten en nadruk op artistieke inhoud

Een programmator bepaalt de agenda en het aanbod van een zaal of festival. Enerzijds is dat een praktische taak, anderzijds kan een programmator de identiteit van het huis vormgeven. maar toch is de selectie die de programmator maakt nog belangrijk. De programmator bepaalt de context, het grotere geheel waartoe die verschillenden gezelschappen en voorstellingen bijdragen.

Wat een programmator is voor zalen, is een curator voor musea en tentoonstellingen. Een curator is een zorgdrager (letterlijk uit het Latijn curare), die zorgt voor het behoud van de collectie. Maar ook voor de samenstelling. Door de keuze van werken die de curator maakt wordt de inhoud blootgelegd. De samenstelling die de curator maakt, verbindt de werken met elkaar en zorgt ervoor dat ze samen een betekenis krijgen. Soms geven curatoren opdrachten aan kunstenaars om rond een bepaald thema iets te maken.

3) Voor ondersteuning bij marktgerelateerde activiteiten nadruk op verkoop

Handelt in muziek, en de auteursrechten ervan. Probeert de inkomsten te vergroten door muziek aan te bieden voor games, films.

Hier gaat het om een kunsthandel. De galerie wordt eigenaar van het kunstwerk en zal het werk doorverkopen. Het risico ligt dan volledig bij de galerie, maar ook de eventuele winst natuurlijk.

Een boeker zorgt ervoor dat de artiest op een podium geraakt. Het is de tussenpersoon tussen de kunstenaar en de programmator of organisator. Een boeker zorgt voor toon- en speelkansen, maakt afspraken met de zalen, zoekt optredens, legt contacten met locaties.

Je werkt met een boeker samen als je een afgewerkt product hebt (theatervoorstelling, muziekalbum etc.) en je daarmee op het podium wilt staan.  Zelf boeken is enorm tijdrovend, dus veel artiesten besteden dit werkje liever uit. Een boeker draagt bij aan een vruchtbare carrière. Boekers hebben dan ook rechtstreekse connecties die de meeste artiesten niet hebben. Net zoals bij andere bemiddelaars in het kunstenveld is dit niet gratis…

Een castingbureau werft acteurs, dansers, figuranten, zangers voor een bepaalde bezetting, meestal in opdracht van een regisseur en/of producer.

Influencers bestaan er in allerlei vormen en maten; kleine en grote. Ze zijn allemaal sterk aanwezig op sociale media en oefenen zo een invloed uit op een bepaalde doelgroep. Die invloed is gebaseerd op hun band met hun volgers. Hun enorme netwerk kan jouw reputatie, kunst of product een flinke boost geven.

4) Om artistieke projecten tot een goed einde te brengen, na het project stopt de formele relatie

Producers zorgen ervoor dat ‘de klus geklaard wordt’. Zij zijn de organisers, de fixers en vaak nemen zij de leiding over het project. Een producers is nauw betrokken bij het creatieproces, de productie. Dankzij een producer loopt de boel gecoördineerd. Time-management en budgetbeheer behoren tot de hoofdtaken van de producers. Producenten, daarmee bedoelt men meestal de geldschieters. Ze investeren in het project en staan dan ook vaak in voor de marketing en de promotie ervan. Maar beide termen worden door mekaar gebruikt. En net zoals bij alle go-betweens in de sector geldt ook hier: de mate van betrokkenheid hangt af van persoon tot persoon.

Een subsidiedossier schrijven is geen gemakkelijke taak. Hoe vertaal je jouw artistieke praktijk naar een samenhangend verhaal op papier? Waar leg je de accenten? En wat met die begroting, is dat in geheime code of zo? Voor wie er geen beginnen aan is, bestaan er agentschappen die gespecialiseerd zijn in dossiers schrijven. Het voordeel is dat deze mensen hun weg weten in het subsidielandschap. Nadeel is dan weer dat het een flinke duit kost om ze in te huren. Zelf schrijven kost veel energie, maar het levert je ook kennis op over je eigen praktijk en je positie in het kunstenveld.


Thema's van Kunstenpunt

Welke kwesties onderzoekt en analyseert Kunstenpunt? Welke thema’s bepalen straks de toekomst van de kunsten in Vlaanderen en Brussel? Bekijk het overzicht.