Anti-validistisch werken in de kunsten: programmeren en communiceren

Naast infrastructuur kunnen er ook toegankelijke keuzes gemaakt worden binnen de programmatie. Vaak is hier echter sprake van een tijdelijke thematische interesse, bijvoorbeeld in mensen met een beperking. Hoe kan je consistent kunstenaars met een beperking programmeren en cureren in jouw instituut? En hoe communiceer je daarover? 

Het is evident om curatoren en programmatoren in jouw team te betrekken die zelf een beperking hebben, of goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen hierover in de sector. Als dit niet het geval is, kan je werken met en leren van gastprogrammatoren: waar ligt de focus, en waar schiet je tekort?

Natuurlijk is het niet enkel belangrijk om achteraf te leren, maar ook voor je iemand met een beperking in dienst neemt na te denken over hoe je deze persoon kan bijstaan. Zo spreekt men binnen crip studies over crip time: de manier waarop tijdsbeleving verschilt voor personen met een beperking in vergelijking met zij zonder beperking. Dezelfde taken kunnen bijvoorbeeld langer duren of meer energie vragen. Sommige personen hebben ook nood aan onvoorziene, langere periodes van rust. Houd hier rekening mee door bijvoorbeeld meerdere uren te voorzien voor bepaalde taken, prikkelarme ruimtes te creëren of een contactpersoon aan te duiden waarbij iemand hun noden kan aankaarten.

Wees je ook bewust dat er veel onzichtbare beperkingen bestaan. Abled-disabled mensen kan je bijstaan door telkens een toegankelijkheidsdocument door te sturen wanneer je iemand in dienst neemt, om verborgen beperkingen zichtbaar te maken en assisteren. Voorbeelden van toegankelijkheidsdocumenten vind je onder andere bij SMAK of DeSingel.

Vraag aan de personen die je programmeert of ze een access rider hebben of specifieke noden willen delen. Door zelf jouw toegankelijkheid te benadrukken, kan de persoon zich verwelkomd voelen om over hun eigen noden te communiceren. Probeer deze noden nadien ook in te vullen op een consistente en duurzame manier. Laat dit niet het einde zijn van deze uitwisseling, maar check regelmatig in.

Mensen met een beperking kunnen zich niet alleen vertegenwoordigd voelen in wat je presenteert, maar ook door wat je organiseert. Overweeg bijvoorbeeld om een voelrondleiding te organiseren, of performers uit te nodigen die relaxed performancesmaken.

Wil je verder in gesprek gaan met partners die kennis hebben over bovenstaande onderwerpen? Laat je informeren door organisaties als Staging Access vzw, Circuitsortie, Anysurfer of Wablieft

Anti-validistisch communiceren