Denk mee na over de toekomst van beeldende kunst en musea in Vlaanderen (WACHTLIJST) 

Doorheen de dag gaan we dieper in op verschillende thema’s: welke rol spelen kunsthallen, musea of residenties in de groei en ontwikkeling van kunstenaars? Hoe vullen kunstenaars, kunstorganisaties en musea de functies uit het Kunstendecreet of het Cultureel Erfgoeddecreet dagelijks in? Hoe gaan we om met contracten en onderhandelingen? Hoe kunnen we zowel kort- als langdurende werkrelaties duurzamer maken? Hoe betrekken we gemeenschappen en belanghebbenden bij onze werking?

Kom luisteren naar de keynote van Pascal Gielen en sluit daarna twee keer aan bij één van de negen groepssessies.

Waar en wanneer?

Vrijdag 25 september 2026, van 9u tot 16u

Locaties

1. Hendrik Conscience-gebouw, Koning Albert II Laan 15, 1210 Sint-Joost-ten-Node
2. Marie-Elisabeth Belpaire-gebouw, Simon Bolivarlaan 17, 1000 Brussel

Voor wie?

We verwelkomen beeldend kunstenaars en medewerkers van musea met een beeldende kunstenwerking, of van beeldende kunstenorganisaties (galeries, kunsthallen, festivals, biënnales, cultuurhuizen, broedplekken, stichtingen, …).

Programma

9.00 u. Onthaal en koffie – Hendrik Conscience-gebouw

9.30 u. Welkom

9.50 u. Keynote | Pascal Gielen (UAntwerpen)

10.20 u. Startbijeenkomst groepssessies

10.35 u. Verplaatsing van Conscience-gebouw naar Belpaire gebouw

11.00 u. Groepssessie ronde 1 (9 sessies) – Belpaire gebouw

12.30 u. Verplaatsing van Belpaire gebouw naar Conscience-gebouw

12.50 u. Lunch – Hendrik Conscience-gebouw

14.00 u. Verplaatsing van Conscience-gebouw naar Belpaire gebouw

14.20 u. Groepssessie ronde 2 (9 sessies) – Belpaire gebouw

16:00 u. Einde

Overzicht groepssessies

Sessie 1 | Leer- en ontwikkelingskansen voor kunstenaars en kunst- en erfgoedwerkers

De vorming van kunstenaars en kunst- en erfgoedwerkers begint of eindigt niet met het behalen van een diploma na een formele opleiding. Collecties beheren en bestuderen, tentoonstellingen opzetten, publieksactiviteiten of symposia organiseren, nieuw werk maken: dit alles draagt bij aan een proces van levenslang leren.

• Welke rol spelen musea, kunsthallen, residenties, promotiegaleries en broedplaatsen in de groei en ontwikkeling van kunstenaars en kunst- en erfgoedwerkers?
• Welke noden en kansen zijn er voor de verschillende actoren?
• Hoe knopen musea en beeldende kunstorganisaties relaties aan met de (kunst- en cultuur-)hogescholen, en omgekeerd?

Input sessie 1: Don Moussa Pandzou, auteur en pedagoog & Zuzanna Rachowska, Cas-co

Sessie 2 | Over kunstfestivals en -biënnales

Deze sessie wil ervaringen, verhalen en ideeën bundelen over de rol van festivals en biënnales als actoren in het ecosysteem. 

• Hoe springen kunstfestivals en -biënnales om met de functies die organisaties typeren, zoals ‘opdrachtgeverschap’, ‘verzamelen’ of ‘onderzoek’?
• Welke duurzame organisatievormen, werkingen en type-producties bestaan er, en waar schuilen er uitdagingen en mogelijke synergieën?
• Hoe werkt het lokale, bovenlokale en Vlaamse beleid samen, en hoe verhouden deze initiatieven zich tot de kunstmarkt?
• Welke internationale impact kenmerkt deze evenementen?

Input sessie 2: Laura Herman, Netwerk Aalst/Contour Biënnale & Eline Jacobs, Bruggeplus met Anke D’Haene, Musea Kortrijk

Sessie 3 | Tentoonstellingen in de praktijk

Musea, kunsthallen, residentieruimtes en galeries ervaren regelmatig onderlinge competitie en profileringsdrang bij het organiseren van tentoonstellingen. Coproducties zijn eerder zeldzaam, en slechts sporadisch reizen presentaties in Vlaanderen en België. 

• Hoe kunnen we beter samenwerken en afstemmen?
• Wat zijn de noden en verwachtingen van kunstenaars?
• Welke rol speelt publieksbemiddeling?
• Is het mogelijk om samen – als coproducenten, maar ook als actoren in een solidair, wederkerig en transparant ecosysteem –tentoonstellingen te maken?

Input sessie 3: Antony Hudek, Extra City Kunsthal & Godart Bakkers, Netwerk Aalst

Sessie 4 | Van decreet naar praktijk: over de functies ‘onderzoek’ en ‘ontwikkeling’

De termen ‘onderzoek’ en ‘ontwikkeling’ worden in het Kunsten- en Cultureelerfgoeddecreet gebruikt om werk van kunstenaars en erfgoed- en kunstwerkers, beeldende kunstorganisaties en musea te omschrijven. Maar hoe worden die functies in de praktijk ingevuld en aangepakt? Deze sessie gaat over de overlap en de verschillen.

• Hoe verhouden de functies zoals opgenomen in het Kunsten- en het Cultureelerfgoeddecreet zich in de praktijk tot elkaar?
• Hoe vullen kunstenaars en kunst- en erfgoedwerkers, kunstorganisaties en musea ‘onderzoek’ en ‘ontwikkeling’ dagelijks in?

Input sessie 4: Anne-Marie Croes, oKo (Overleg Kunstenorganisaties) & Veerle Meul, Middelheimmuseum

Sessie 5 | Samenwerken op korte termijn (fair practice, contracten …)

Deze sessie gaat in op de vraag hoe organisaties op de korte termijn werken met levende kunstenaars en kunst- en erfgoedwerkers. 

• Hoe gaan collectieven en organisaties om met contracten en onderhandelingen? 
• Welke randvoorwaarden en welke condities (bv. rond fysiek en psychisch welzijn) moeten in acht genomen worden?
• Wat maakt een goede omkadering? 
• Hoe kunnen we kortetermijnrelaties duurzamer en kwalitatiever maken?

Input sessie 5: Jesse van Winden, Jubilee & Barbara Falter, oKo (Overleg Kunstenorganisaties) met Ariadna Estalella Alba, NICC

Sessie 6 | Samenwerken op lange termijn (oeuvre-ontwikkeling, verzamelen …)

Deze sessie focust op institutioneel beleid rond levende kunstenaars en kunst- en erfgoedwerkers op de lange termijn.

• Hoe bouwen instituten langdurige relaties op met kunstenaars en kunst- en erfgoedwerkers?
• Wat voor types engagement en zorg spreken er uit het verzamelen, presenteren en faciliteren van werk? 
• Waarom is het belangrijk om je te engageren op de lange termijn? Wat vormen daarbij uitdagingen en kansen?

Input sessie 6: Sara Weyns, Middelheimmuseum & Stella Lohaus, LLS Paleis

Sessie 7 | Participatie en inspraak in de museale en beeldende kunstorganisatie

Musea worden vandaag verondersteld om gemeenschappen en stakeholders te betrekken bij hun werking. Ook bij beeldende kunstorganisaties wordt dit belangrijker. De vraag is wat deze participatie inhoudt voor de verschillende actoren. 

• Aan welke participatie is er nood?
• In hoeverre is het wenselijk en (organisatorisch) mogelijk dat kunstenaars, kunst- en erfgoedwerkers een rol zouden nemen in de bestuursorganen van deze instellingen?
• Wat zijn de uitdagingen op het vlak van governance en goed bestuur?

Input sessie 7: Goedele Bartholomeeusen, Museum Dhondt-Dhaenens & Sigrid Bosmans, Museum M

Sessie 8 | Fysieke infrastructuur

Werkplekken voor kunstenaars en atelierorganisaties zijn schaars. Er is een grote nood aan betaalbare infrastructuur. Een deel van het antwoord ligt mogelijk in het delen van en creatief omgaan met ruimtes, maar ook in het bedenken en opzetten van alternatieve vormen van eigenaarschap.

• Is hier een rol weggelegd voor andere actoren in het ecosysteem, zoals musea of beeldende kunstorganisaties?
• Wat is de rol van lokale besturen, die een evenwicht zoeken tussen sociale, culturele, ecologische en economische belangen in een steeds meer krimpende gemeentelijke of stedelijke ruimte?

Input sessie 8: Tim Bryon, Kunsthal Gent & Jesse van Winden met Milan Gillard, Brussels Artist-Run Network (BARN)

Sessie 9 | Afstemming met ‘de acht instellingen’ (hervorming Vlaamse musea): suggesties over hun rol

Binnen het kader van de geplande hervorming Vlaamse musea werken de acht musea waar de Vlaamse Gemeenschap inrichtende macht van is of wordt aan een gedeelde visienota rond de manier waarop ze hun onderlinge samenwerking zien op het vlak van publiekswerking, collectiebeheer en -onderzoek, goed bestuur en leiderschap, en internationale uitstraling. 

• Welke rol(-len) zien ze voor zichzelf voor het bredere ecosysteem van de beeldende kunsten en het cultureel erfgoed?
• Welke kansen op samenwerking en afstemming met andere actoren in het landschap zijn er?
• Hoe zien de andere actoren dat?

Input sessie 9: Patrick Allegaert: ‘Visienota over samenwerking acht Vlaamse Musea’

Wachtlijst

Het evenement is volzet maar je kan je op de wachtlijst laten zetten via een e-mail aan Stefaan Vervoort. Een week voor het evenement laten we jou weten of je nog kan aansluiten.

Meer informatie

Vragen? Contacteer onze collega Lissa via lissa@kunsten.be

Staten Generaal beeldende kunsten in 2027

Het beeldende kunstveld bestaat uit een brede mix van kunstenaars, kunstwerkers en organisaties die actief zijn in het kunsten- en erfgoedveld, met met profit en non-profit doelen. De voorbije jaren zijn er verbindingen ontstaan binnen subgroepen, en het vormt een uitdaging om die ook onderling te verbinden tot een solidair, zorgzaam en veerkrachtig veld, dat maatschappelijk is ingebed.

Met de Staten-Generaal over de toekomst van de beeldende kunsten en de musea met een beeldende kunstwerking, gaan FARO en Kunstenpunt aan de slag met deze vragen. Het doel is om een beter inzicht te krijgen in de (potentiële) verwevenheid tussen deze spelers. Dit is ook een kans voor de sector om de mogelijkheden van de ‘tussenruimte’ tussen musea en kunstenspelers te onderzoeken. Vanuit dit werken aan het eco-systeem van de beeldende kunst en musea gaan we ook in gesprek met de overheden.

Het traject gaat van start in mei 2026 en zal worden afgerond in het voorjaar van 2027.

Meer informatie