Opdracht voor integratie kunstwerk

Doel van deze oproep

VZW Zorgnetwerk Cur@-Z, opdrachtgever van Project Gaverbos – Zwalm, een vervangingsnieuwbouw van een woonzorgcentrum met lokaaldienstencentrum en centrum voor dagverzorging wil een kwalitatieve en inhoudelijk sterke kunstintegratie realiseren die een meerwaarde vormt voor de architectuur, de leefomgeving en de gebruikers van het gebouw. Met deze oproep worden kunstenaars en kunstenaarscollectieven uitgenodigd om hun kandidatuur in te dienen. Op basis van deze eerste selectieronde wordt een beperkt aantal kandidaten geselecteerd voor een tweede fase: de BAFO-ronde (Best And Final Offer). In de eerste fase wordt bewust geen volledig uitgewerkt kunstwerk gevraagd. De opdrachtgever wil inzicht krijgen in de artistieke kwaliteit, het oeuvre, de ervaring en de visie van de kandidaat op kunstintegratie binnen een zorgomgeving.

Context – Project Gaverbos

Het project betreft de vervangingsnieuwbouw van het WZC Gaverbos langs de Gaverbosdreef 7b te Munkzwalm. De nieuwe site vervangt vanaf september 2027 de site van het woonzorgcentrum Huize Roborst in de Kloosterstraat te Roborst, en ligt in het hart van een kernversterkende woonontwikkeling. De nieuwe site zal het volgende bevatten:

• Een woonzorghuis voor vaste bewoners + kortverblijf (WZC: 120 plaatsen).
• Een groep van assistentieflats (GAW: 10 flats).
• Een oriënterend kortverblijf (CVK: 5 plaatsen).
• Een centrum voor dagverzorging (CDV: 15 plaatsen).
• Een erkend lokaal dienstencentrum (LDC) = een buurtzorghuis met buurtrestaurant, vergader- en
  vrijetijdslokalen, een leskeuken en een te creëren zorgzaam buurtnetwerk.
• Een kinderopvang (KO) voor 18 kinderen.

De architectuur en de landschappelijke omgeving worden opgevat als een geïntegreerde woon- en leefomgeving waarin zorg, ontmoeting, beweging, verblijf en beleving samenkomen. Een weloverwogen kunstopdracht kan een immateriële meerwaarde toevoegen aan het gebouw en bijdragen aan een ‘healing environment’. Kunst kan bewoners, bezoekers en medewerkers een gevoel van herkenning, verwondering, rust, ontmoeting en verbondenheid bieden. De opdrachtgever zoekt daarom geen louter decoratieve toevoeging, maar een artistieke interventie die een eigenstandige kwaliteit bezit én een betekenisvolle relatie aangaat met de architectuur, de omgeving en de mensen die het gebouw dagelijks gebruiken.

Artistieke ambitie

De kunstintegratie kan onder meer bijdragen aan:

• de identiteit en herkenbaarheid van het WZC, LDC, CDV;
• de huiselijkheid en warme uitstraling van de woonomgeving;
• oriëntatie en beleving binnen het gebouw;
• ontmoeting tussen bewoners, bezoekers en medewerkers;
• verbinding tussen gebouw, interieur, landschap en omgeving van Zwalm;
• momenten van verwondering, rust en reflectie;
• het zichtbaar maken van verhalen, herinneringen of de identiteit van de plek.

Het kunstwerk wordt dagelijks gezien door bewoners, bezoekers en medewerkers en vormt onderdeel van de leefomgeving. Het ontwerp houdt expliciet rekening met de oriëntatie en het comfort van bewoners, inclusief bewoners met dementie. Dit kan door het integreren van subtiele, herkenbare elementen (zoals zon, water, pad of horizon), het toepassen van zachte kleuraccenten per verdieping, en het gebruik van herhaling en ritme in de vormentaal om herkenningspunten te creëren.

Het ontwerp is een artistieke vertaling van: “Zorg die verbindt – een landschap dat draagt – een gemeenschap die omarmt.”

De kunstenaar wordt uitgenodigd om deze ambities vanuit de eigen artistieke praktijk te benaderen. Een letterlijke of illustratieve interpretatie kan de visie toelichten maar is niet noodzakelijk. De opdrachtgever staat open voor eigenzinnige, hedendaagse en contextspecifieke voorstellen.

Mogelijke locaties voor kunstintegratie

Binnen het huidige project worden verschillende potentiële locaties onderzocht. Deze lijst is indicatief en kan in overleg met de geselecteerde kunstenaar verder worden verfijnd. De locatie van het kunstwerk moet een directe relatie hebben met de gemeenschappelijke (inkom) ruimtes, het lokaal dienstencentrum (LDC) en het centrum voor dagverzorging. (CDV) en zal eerder situeren op het gelijkvloers (binnen/buiten) dan op de bovenliggende woonzorg verdiepingen. (WZC) Zie bijlage 1 – einde van deze nota.

• Centrale inkomzone – rondpunt; overdekte doorsteek – inkom WZC/CDV;
• Bewegingstuin; zitgelegenheden; inkomzone LDC; plein – terras DVC;
• Gevels en borstweringen; opstanden, terrassen en buitentrappen; gevelmetselwerk en daken;
• Inkomzone WZC; inkomzone DVC – KO; Grand Café – LDC;
• Gangen, signalisatie en kamerdeuren.

De kunstenaar hoeft zich in de kandidatuur niet definitief tot één locatie te verbinden. De opdrachtgever wil
vooral de artistieke mogelijkheden en denkwijze van de kandidaat kunnen beoordelen.

Verwachtingen ten aanzien van de kunstenaar

• Beschikt over een professionele en aantoonbare artistieke praktijk;
• Heeft een eigen artistieke taal en een kwalitatief oeuvre;
• Kan een kunstwerk of kunstintegratie specifiek voor een architecturale en maatschappelijke context
  ontwikkelen;
• Kan samenwerken met opdrachtgever, architect, gebruikers en technische partners;
• Kan via een participatieproces met de bewoners en gebruikers een artistiek proces doorlopen;
• Houdt rekening met de specifieke kenmerken van een woonzorgomgeving;
• Heeft aandacht voor duurzaamheid, onderhoud, veiligheid en technische uitvoerbaarheid.

Procedure mededinging met onderhandeling (MMO)

6.1 Fase 1 – Oproep en selectie

Via deze open oproep kunnen kunstenaars en kunstenaarscollectieven zich kandidaat stellen. Een selectiecommissie beoordeelt de kandidaturen en selecteert maximaal 3 kandidaten voor de BAFO-fase.

6.2 Fase 2 – BAFO

De geselecteerde kandidaten ontvangen bijkomende projectinformatie, waaronder relevante plannen, technische randvoorwaarden, informatie over de mogelijke locaties en het beschikbare budget. Zij krijgen vervolgens de opdracht om een concreet voorstel uit te werken en een Best And Final Offer in te dienen.

Kandidatuur – in te dienen documenten

De kandidatuur wordt gebundeld in één PDF en bevat maximaal 6 x A4-pagina’s, exclusief eventuele portfolio’s als bijlage:

• Identificatiegegevens van de kunstenaar of het kunstenaarscollectief;
• Korte voorstelling van de artistieke praktijk;
• Portfolio met maximaal 2 relevante projecten;
• Motivatie van maximaal 2 A4-pagina’s;
• Eerste artistieke visie op de opdracht, zonder uitgewerkt ontwerp;
• Conceptuele schets of illustratie
• Contactgegevens en online gegevens. (Bv website, sociale media, …)

De kandidaat hoeft in deze fase geen uitgewerkt ontwerp, maquette, technische studie of gedetailleerde begroting in te dienen. Ambities mogen illustratief verduidelijkt worden maar zijn geen noodzaak.

Fase 1: selectie – criteria

De selectiecommissie beoordeelt de kandidaturen op basis van:
A. Artistieke kwaliteit en eigenheid van het oeuvre – 30%;
B. Relevantie van de artistieke praktijk voor de opdracht – 25%;
C. Ervaring met publieke, semipublieke of contextgebonden projecten – 15%;
D. Visie op kunst, architectuur en woonzorgomgeving – 20%;
E. Technische / organisatorische haalbaarheid en samenwerking – 10%.

Fase 2: BAFO – inhoud van het voorstel

De geselecteerde kandidaten worden gevraagd een concreet voorstel uit te werken. Dit bevat minimaal:

• Concept en artistieke visie;
• Voorstelling van het kunstwerk of de kunstintegratie;
• Situering en relatie tot de architectuur en/of landschappelijke omgeving;
• Materiaal- en kleurgebruik;
• Afmetingen en ruimtelijke impact;
• Technische uitvoeringswijze;
• Duurzaamheid, onderhoud en beheer;
• Planning en uitvoeringswijze;
• Begroting en honorarium;
• Betrokkenheid en participatie van bewoners en gebruikers tijdens het artistieke proces.

Beoordeling BAFO

A. Artistieke kwaliteit – 30%;
B. Inhoudelijke relevantie voor het zorgproject – 20%;
C. Integratie met architectuur en omgeving – 20%;
D. Participatie en beleving voor bewoners en gebruikers – 10%;
E. Technische en duurzame haalbaarheid – 10%;
F. Financiële haalbaarheid – 10%.

Vergoeding BAFO

Voor de kandidaten die de BAFO-opdracht volledig uitvoeren en niet geselecteerd zijn voor de opdracht, wordt een forfaitaire vergoeding voorzien van € 500 exclusief BTW per kandidaat. De concrete betalings- en verrekeningsmodaliteiten worden meegedeeld bij de uitnodiging tot de BAFO-fase.

Budget kunstintegratie

Voor de volledige kunstintegratie wordt een maximaal beschikbaar budget voorzien van € 26.562 excl. BTW. Dit budget omvat, tenzij anders bepaald, ontwerp, artistieke ontwikkeling, productie, materialen, transport, plaatsing/montage, technische uitwerking en oplevering. De opdrachtgever kan beslissen om het beschikbare budget over één of meerdere kunstinterventies en/of kunstenaars te verdelen. Het voorziene budget omvat volgende kosten:

• Ontwerpvergoedingen;
• Uitvoering, productie en plaatsing;
• Overlegmomenten en participatieproces;
• Verplaatsingskosten;
• Eventuele technische ondersteuning;
• Een opgeleverd en afgewerkte kunstintegratie.

Randvoorwaarden

• De kunstintegratie mag de normale werking van het gebouw niet hinderen;
• Er moet rekening worden gehouden met toegankelijkheid, evacuatie en circulatie;
• Brandveiligheid en andere wettelijke veiligheidsvoorschriften zijn van toepassing;
• Materialen en detaillering moeten geschikt zijn voor de specifieke woonzorgomgeving;
• Onderhoud, reinigbaarheid, duurzaamheid en vandalismebestendigheid worden mee onderzocht;
• De kunstenaar werkt voor de technische uitwerking samen met de opdrachtgever, architect en relevante technische partners.

Planning (streef)

• Publicatie oproep – 23 september 2026
• Uiterste indiening kandidaturen – 26 oktober 2026
• Selectie kandidaten – oktober 2026.
• Bekendmaking selectie – 4 november 2026.
• Start BAFO-fase – 6 november 2026.
• Indienen BAFO – 18 december 2026.
• Presentatie kandidaten – 28 januari 2027.
• Beslissing / gunning – 25 februari 2027.
• Realisatie kunstintegratie – periode maart/april/mei 2027.
• Deadline opleving afgewerkt kunstwerk – ten laatste 1 juni 2027. Via de contactpersoon kan er een afspraak gemaakt worden voor een plaatsbezoek van de werfsite.

Indiening kandidatuur

De kandidatuur wordt digitaal ingediend via: het digitaal platform, e-procurement.

Uiterste indieningsdatum: 26 oktober om 10 uur.

Bestandsnaam: NAAM_KUNSTENAAR_ZORGPROJECT_GAVERBOS_ZWALM.pdf

Vragen over deze oproep worden uitsluitend schriftelijk gesteld via het online forum. De uiterste datum voor vragen is 16 oktober 2026. Relevante antwoorden worden, indien nodig, ter beschikking gesteld van alle kandidaten. Na verzoek kan er ondersteuning aangeboden worden voor het indienen op het e-procurement.

Selectiecommissie

• vertegenwoordiger van de opdrachtgever;
• vertegenwoordiger van het bouwteam;
• architect van het project;
• vertegenwoordiger van de betrokken publieke partner, indien van toepassing;
• één of meerdere externe deskundigen inzake kunst en/of kunstintegratie.

Wettelijk en inhoudelijk kader

De kunstintegratie kadert binnen de Vlaamse regelgeving inzake kunst in door de Vlaamse overheid gesubsidieerde gebouwen. De opdrachtgever zal de gekozen plaatsingsprocedure en contractuele afspraken afstemmen op de toepasselijke regelgeving inzake overheidsopdrachten. Een kunstopdracht wordt opgevat als de realisatie van een kunstwerk op verzoek van een opdrachtgever voor een specifieke context door een levende kunstenaar met een professionele kunstpraktijk. Het kunstwerk wordt specifiek voor de context, het publiek toegankelijke gebouw, de infrastructuur of de omgeving geconcipieerd. Na realisatie worden de vereiste gegevens over het kunstwerk, waaronder de naam van de kunstenaar, de naam van het kunstwerk, de kostprijs en het bewijs van betaling, volgens de toepasselijke procedure aan VIPA meegedeeld.

Contact

Directeur woonzorg Johan Rotsaert
VZW Zorgnetwerk Cur@-Z
Kloosterstraat nr 1
9630 Zwalm
Tel: 055/496166
www.cura-z.be
johan.rotsaert@cura-z.be

Slot

Met deze open oproep wil de opdrachtgever ruimte creëren voor een sterke artistieke interventie die deel uitmaakt van het DNA van het woonzorgcentrum. We zoeken kunstenaars die vanuit hun eigen artistieke praktijk een betekenisvolle relatie kunnen aangaan met architectuur, landschap, bewoners, medewerkers, bezoekers en de omgeving van het zorgproject Gaverbos.

Plannen en beeldmateriaal