Impact van de besparingen bij Kunstenpunt

Dit overigens niet voor de eerste keer: in 2019 werd al 8% bespaard op steunpunten, en ook de jaren daarvoor zagen we rationalisatie na fusie, herstructurering na besparing.

Wat verdwijnt er bij Kunstenpunt?

Steunpunten zijn politiek ‘makkelijk’ te besparen: hun waarde is groot, maar op korte termijn weinig zichtbaar. Dat merken we ook bij Kunstenpunt.

Vandaag doen mensen nog steeds hun beklag over zaken die jaren geleden zijn wegbespaard. Documentatie bijvoorbeeld: de collecties van de Vlaamse podiumkunsten en het Vlaams muziekarchief worden niet meer aangevuld. Dat is een groot verlies voor de Vlaamse Gemeenschap. Vanaf 2027 wordt bij gebrek aan middelen ook onze Kunstendatabank uitgefaseerd: het meest exhaustieve en objectieve overzicht van kunstenaars, kunstprofessionals, tentoonstellingen, muziekreleases en podiumproducties in Vlaanderen. 

Daarnaast zien we ons gedwongen om de internationale promotie van de Vlaamse kunsten terug te schroeven: het promoten van onze kunstenaars op internationale showcases, beurzen en festivals. Ook onze ambities rond vernieuwing en ontwikkeling worden noodgedwongen kleiner. Denk daarbij aan ons werk rond de aanpak van grensoverschrijdend gedrag, inclusief en meerstemmig werken, mensgericht en fair werken, duurzame vormen van internationalisering, of aan de studies over ons kunstenveld na corona. Op korte termijn doen we daar niemand pijn mee, op middellange termijn voorspellen we dat dat zwaar zal worden betreurd.

Als steunpunt voor de kunsten begrijpen we het argument dat de kunstorganisaties zelf zullen worden ontzien. We hopen dat de minister dat zal kunnen waarmaken. Kunstenpunt werkt vanuit een onwrikbaar geloof in de waarde van kunst, en het is een weerbare organisatie. We blijven onze geliefde sector zo breed mogelijk ondersteunen met de middelen waarmee we vanaf 2027 zullen werken. 

Een greep uit de reacties binnen de sector:

Kunstenpunt biedt een rijke en betrouwbare kennisbank met lange staat van dienst. Het is voor ons een noodzakelijke sparringpartner om het kunstenveld verder te doen bloeien. Kunstenpunt is ook een plek waar out of the box wordt gedacht, vooruit gelopen wordt, waar ruimte is om ad hoc in te spelen op noden. Die combinatie van trots het Vlaamse podiumkunstenveld uitdragen en het tegelijk ook uitdagen, creëert een dynamiek van versterking en vernieuwing. Nu deze dynamiek niet langer volmondig ondersteund wordt, zal dat vooral de meer kwetsbare spelers in het veld parten spelen. Precies daar heeft Kunstenpunt de laatste jaren een grote rol gespeeld: om het ecosysteem van het kunstenveld op een meer gelijkwaardige manier te ondersteunen.

Barbara Van Lindt en Agnes Quackels, algemene coördinatie Kaaitheater

In 2024 overtuigde een collega van Kunstenpunt me om mee te gaan naar Classical:NEXT, een internationaal congres voor klassieke muziek. Mijn werk verdiende volgens hem internationale uitstraling, iets waar ik zelf nauwelijks tot geen tijd voor had tussen al het componeren. Dat bezoek gaf me niet alleen inspiratie, maar bracht me ook in contact met verschillende muzikanten en professionals waaruit meerdere samenwerkingen en carrièrekansen kwamen.

Heleen Van Haegenborgh, componist

Uitwisselingen en uitnodigingen zoals de internationale bezoekersprogramma’s van Kunstenpunt zijn belangrijk voor het presenteren en helpen ontwikkelen van muzikanten en ensembles. Kunstenpunt speelt een cruciale rol in het initiëren, opvolgen en faciliteren van dergelijke uitwisselingen; het speelt niet alleen een belangrijke rol in het connecteren van kunstprofessionals binnen Vlaanderen; het helpt ook mee de Vlaamse successen in het buitenland uit te dragen, en in het naar Vlaanderen brengen van de juiste buitenlandse netwerken en spelers. We hopen en bepleiten dan ook dat Kunstenpunt ten volle deze rol kan blijven vervullen.

Jan De Moor, artistiek coördinator (nieuwe) klassieke muziek, Concertgebouw Brugge

Het internationale succes van de kunstenaars van Tallieu Art Office is een werk van jarenlange opbouw. Kunstenpunt is sinds jaren een onmisbare compagnon de route. Ik ben hier heel dankbaar voor. Het stelt de juiste mensen aan elkaar voor, creëert programma’s waarbinnen mensen professionele banden kunnen smeden én onderhouden, en doet zo aan duurzame netwerkontwikkeling voor onze sector. Het ondersteunt kunstenaars in alle fasen van hun loopbaan, en zorgt ervoor dat ook de bredere sector de vruchten kan plukken van hun voortdurende netwerkontwikkeling. Kunstenpunt ligt aan de basis van vele internationale kansen waar onze makers van kunnen genieten – vaak jaren nadat ze met de juiste professionals in contact werden gebracht. Het is een zwaar verlies voor onze sector om hierop te besparen.

Ischa Tallieu, Tallieu Art Office

Als het aankomt op het creëren van internationale kansen voor kunstenaars is Kunstenpunt ongeëvenaard. Met minimale middelen brengen ze ons artistiek talent op doordachte manier in contact met programmatoren en curatoren. Dat laat makers toe om zowel werk in ontwikkeling als afgewerkte producties te showcasen. De collega’s bij Kunstenpunt hebben uitgebreide en complementaire netwerken die over lange tijd werden uitgebouwd, én grondige kennis over hoe die netwerken functioneren. Die rol kunnen onze kunstorganisaties, die nu al kreunen onder teveel werkdruk, onmogelijk sectorbreed en duurzaam overnemen. Het is pijnlijk dat die budgetten nog maar eens worden teruggeschroefd, in een tijd waarin we die steun voor internationalisering zo hard nodig hebben.

Dries Douibi, artistiek directeur, LOD Muziektheater

Kunstenpunt vervult een vitale schakel in het rijke ecosysteem van de kunsten. Het verder besparen op hun waardevolle rol is misschien niet onmiddellijk voelbaar in de sector, maar zal een significante impact hebben op de (middel)lange termijn.

Prof. dr. Annick Schramme, hoogleraar en opleidingsverantwoordelijke van de master Cultuurmanagement aan de Universiteit Antwerpen.