Kunstenpunt in 2020

Ann Overbergh, algemene leiding van Kunstenpunt (c) Illias Teirlinck

Gedreven door kennis, gebeten door kunst

Dat is het devies van Kunstenpunt, ook in 2020. Wel komen er accentwijzigingen, ingegeven door onder meer de inzichten uit de Landschapstekening Kunsten, de relevante elementen uit de Beleidsnota Cultuur, en de impact van de recente besparingen op onze personeelsploeg. Een vooruitblik.

(1) Kunstenpunt voor de sector

Onder onze kerntaken tellen we o.a. praktijkondersteuning, het bieden van een platform voor uitwisseling, en informatiedoorstroming. Een aantal wijzigingen in het kunstenbeleid zullen zich naar verwachting volgend jaar uitkristalliseren, de Strategische Visienota Kunsten wordt hierbij een wegwijzer. Zoals steeds neemt Kunstenpunt het op zich om mensen wegwijs te maken in de ins & outs van het beleid. Dat doen we live en online, en voorjaar 2020 lanceren we onze nieuwe website voor een nog gebruiksvriendelijkere ontsluiting van dat alles.

Kunstenpunt benadert het veld als een systeem, met oog voor de interne dynamieken die het zoveel méér maken dan de som van de delen. Waar dat systeem gaten of zwaktes vertoont – diversiteit, ontwikkelingspraktijken, de moeilijke zoektocht naar werkruimte, om er maar drie te noemen – daar zoomen we extra op in en werken aan vernieuwing. We werken vanuit noden die we zelf detecteren en op thematieken die ons worden gesignaleerd. Kunstenpunt werkt breed: we zijn er voor de (breed-)klassieke muziek, de beeldende- en de podiumkunsten, voor individuen en structuren, uitvoerende en scheppende kunstenaars, curatoren en programmatoren, beginnende, mid-career en meer gevestigde makers.

(2) Maatschappelijk bekommerd

Kunstenpunt werkt rond maatschappelijke thema’s als duurzaamheid, grensoverschrijdend gedrag, fair practices en interculturaliteit. Wat dat laatste betreft schroeven we de inspanningen verder op. Na een aantal jaar samen met het Sociaal Fonds voor de Podiumkunsten en het Minderhedenforum te hebben ingezet op individuele coachingtrajecten voor kunstorganisaties die streven naar meer diversiteit (sCan&Do) willen we de verworven inzichten nu sectorbreed delen. Vanaf 2020 gaan we voor meer collectieve kennisdeling, parallel aan en in goed overleg met sCan&Do, dat zijn individuele coachings – waarnaar de vraag alleen maar toeneemt – verder zet.

(3) Van data tot kennis

Een steunpunt dat inzet op kennis en feiten moet toekomstgericht omgaan met zijn monitoringtaken. We halen de banden met het Departement CJM aan wat betreft het beheer van subsidiegegevens en voor het OO-principe (once only: gebruikers mag in principe maar één keer gevraagd worden hun gegevens ergens in te brengen). Wat de monitoring van activiteiten in het veld betreft – premières, tournees, vernissages,… – investeren we in onderzoek en experiment om tot een grotere automatisering te komen. Hierbij moet de hoogst mogelijke kwaliteit gegarandeerd blijven, dus over een nacht ijs willen we niet gaan. Dat geldt nog meer waar het de spelers in het veld zelf betreft. Wie is kunstenaar, wat is professionaliteit, hoe gaan we als monitor om met in- en uitstroom? Het vergt een meer kwalitatieve benadering die rekening houdt met sociale, maatschappelijke en culturele evoluties. Ten slotte willen we de berg metadata onder onze hoede aanpakken: een virtuele catalogus van recensies, artikels en boeken ligt te wachten op ontsluiting.

(4) Kunstenpunt voor het beleid

Kunstenpunt informeert het beleid zo goed mogelijk over hoe het veld werkt en welke noden en vragen er leven. Die plaatsen we zowel kwalitatief als cijfermatig in context. We bundelen de krachten met het Departement en met andere steunpunten voor gemeenschappelijk onderzoek, op eigen initiatief en op vraag van de overheid. Met het overlegplatform Flanders Culture delen bovenbouwspelers en de beleidsdomeinen Cultuur, Buitenlandse Zaken, Toerisme en Economie alle mogelijke informatie over internationale initiatieven. Het is de bedoeling om meer samen te werken in het buitenland en daarover kennis uit te wisselen. Ook zetten we extra in op ontmoeting en uitwisseling tussen beleid, administratie en spelers uit het brede kunstenveld én andere sectoren. Niemand heeft vandaag alle kennis in pacht dus die verbinding wordt steeds belangrijker.

(5) Internationaal

Zowel inbound (Vlaanderen als internationale hub) als outbound (we toeren extensief in het buitenland) zijn de Vlaamse kunsten geïnternationaliseerd. Maar internationalisering is meer dan een zaak van import en export. Steeds vaker zijn projecten van bij aanvang transnationaal en krijgen trajecten vorm over landsgrenzen heen. Daarom zet Kunstenpunt naast de promotie van kunst uit Vlaanderen op showcases en festivals ook in op de internationale uitwisseling van kennis, netwerken en praktijken. Dat doen we in de eerste plaats met buurlanden Nederland, Frankrijk en Duitsland, en ondanks Brexit ook met het Verenigd Koninkrijk. Voor acties buiten Europa zijn we selectief en plegen we overleg met de Vlaamse Vertegenwoordigingen. Voor 2020 staan acties gepland in onder meer Marokko, de VS en Japan.

Eind 2020 ronden we RESHAPE af, een internationaal partnerproject waarbij spelers uit de euromediterrane regio experimenteren met nieuwe samenwerkingsmodellen. Zij werken o.a. rond kunst en burgerschap, fair governance, de sociaal-maatschappelijke waarde van kunst, solidariteit en transnationale kunstpraktijken. Kunstenpunt coördineert de finale publicatie die alle nieuwe ideeën en inzichten zal bundelen en internationaal beschikbaar maken. RESHAPE wordt mogelijk gemaakt door Creative Europe.

(6) Kiezen is delen

Wat doen we dan minder, gezien ons krimpende team? Waar Kunstenpunt voorheen genereus communiceerde over het nieuws uit en over de sector – directeurswissels, openingen, vacatures enz. – concentreren we ons vanaf nu a priori op eigen acties en publicaties. Belangrijke prijzen voor Vlaamse kunstenaars en calls uit de sector blijven we online publiceren omdat we weten dat daar een grote vraag naar bestaat.

Daarnaast zien we ons genoodzaakt selectiever om te springen met onderzoeksprojecten. Dataverzameling loopt onverminderd verder, alsook alle mogelijke analyses, visualisaties en andere vormen van ontsluiting van dat materiaal. We blijven dus het nodige cijfermatige inzicht leveren in beleidskeuzes en sectorevoluties. Voor korterlopende thematische onderzoeksprojecten hebben we voorlopig slechts een heel beperkte capaciteit. In 2020 gaan we op zoek naar oplossingen hiervoor.



Thema's in de kunsten

Welke thema’s of dossiers onderzoekt en analyseert Kunstenpunt? Welke thema’s bepalen straks de toekomst van de kunsten in Vlaanderen en Brussel?

Over kunstenpunt

Professioneel actief in de beeldende kunsten, podiumkunsten of klassieke muziek in Vlaanderen of Brussel? Kunstenpunt ondersteunt jou als individu, organisatie of overheid.