Prospectie & Promotie

Met promotie breng je jezelf en je werk onder de aandacht. Bij prospectie ga je actief mensen benaderen van wie je veronderstelt dat ze interesse hebben in je werk.

1. Promotie: zet je werk in de kijker

Met promotie breng je jezelf en je werk onder de aandacht. Je genereert er zichtbaarheid en naamsbekendheid mee. Opvallen in de massa is niet gemakkelijk en hoogstaand werk afleveren is helaas geen garantie om je van de anderen te onderscheiden. Je werk naar buiten brengen maakt dus integraal deel uit van je professionaliseringsparcours.

Het uitgangspunt bij promotie is altijd: je eigenheid als kunstenaar. Je hoeft je artistieke integriteit dus niet in gevaar te brengen om je werk te promoten.

Verwar promotie niet met positionering. Positionering maakt deel uit van het strategische denkproces dat aan promotie voorafgaat. Je bepaalt ermee waar je voor staat als kunstenaar en hoe en voor wie je jezelf en je werk zichtbaar kunt maken. Het is ook geen garantie op verkoop. Met promotie zet je je werk in de kijker. Of dat ook resulteert in de verkoop ervan, hangt uiteindelijk af van de beslissing van een potentiële koper.

Er is een verschil tussen promotie naar professionals (curatoren, programmatoren, artistieke leiders van festivals, critici) en naar particulieren (kunstverzamelaars, bezoekers van concerten, voorstellingen of tentoonstellingen). In deze introductie bespreken we vooral de ontwikkeling van professionele contacten.

Hoe begin je eraan?

Promotie is geen exacte wetenschap. Er bestaat geen garantie op succes. Wel zijn er handige vuistregels die je helpen op een gestructureerde manier de aandacht te vestigen op je werk. Pas als je voor jezelf duidelijk weet wat je over je werk wil vertellen en aan wie, kan je op een efficiënte en budgetvriendelijke manier een aantal middelen en instrumenten raadplegen.

  • Stap 1: beslis wat je wilt promoten. Het uitgangspunt is je artistieke werk en artistieke eigenheid: wat je onderscheidt van andere kunstenaars.
  • Stap 2: bepaal je doelgroep. Wie kan er interesse hebben voor je werk? Wie wil je bereiken?
  • Stap 3: beslis hoe je je doelgroep gaat bereiken. Je kan een beroep doen op professionele ondersteuning en samenwerken met een galerie, promotor, producent, agent, pr-bureau of alternatief managementbureau.

Promotie speelt zich voornamelijk af op twee vlakken: prospectie en communicatie.

2. Prospectie: bouw aan je netwerk

Bij prospectie ga je actief mensen benaderen van wie je veronderstelt dat ze interesse hebben in je werk. Een van de belangrijkste promotiekanalen daarvoor is je netwerk, de verzameling van iedereen die je rechtstreeks en onrechtstreeks kent. Je netwerk bestaat dus uit mensen die je ontmoette tijdens je studies, voor of na een voorstelling, op een opening of een festival, via een eerdere samenwerking, maar evengoed in de wachtkamer van de tandarts, in de trein of op café. Hou die mensen systematisch op de hoogte van je activiteiten en je werk. Zo voelen ze zich betrokken, blijven ze geïnformeerd over je werk en worden ze eigenlijk een promotie-instrument op zich. Netwerken is niet gericht op onmiddellijke respons. Alle contacten kunnen interessant zijn, want je weet nooit wie ze kennen en wat ze weten.

Als je je netwerk als promotie-instrument wil gebruiken, moet je wat structuur geven aan de basisinformatie die je over je contacten hebt:

  • Waar ken je de persoon van?
  • Wanneer en in welke context had je voor het laatst contact?
  • Waar is de persoon zoal mee bezig? Wat is zijn of haar interessesfeer?
  • Wat heeft de persoon te bieden? Aan wie kan de persoon je voorstellen?
  • Wat heb jij de persoon te bieden?

Een persoonlijke benadering van je netwerk blijft de goedkoopste manier om doeltreffend promotie te voeren. Via sociale media bereik je misschien massaal veel mensen met één klik, maar vaak haal je meer uit een persoonlijk bezoek, een telefoontje of zelfs een handgeschreven kaartje. De informele sfeer van zo’n aanpak sluit niet uit dat je professioneel bezig bent met het onderhouden van contacten en het voorbereiden van nieuwe relaties. 

Oefen een elevator pitch in: stel jezelf en je artistieke plannen voor aan een onbekende in minder dan dertig seconden. In die korte tijd beslissen mensen of een contact interessant genoeg is om verder te ontwikkelen, via een diepgaander gesprek, een introductie in hun netwerk of een doorverwijzing naar boeiende informatie. Het loont echt de moeite om zo’n pitch te bedenken en te oefenen. Zo sta je nooit met je mond vol tanden als iemand je vraagt wie je bent en wat je doet. Op de website van Cultuurloket kan je uitgebreid lezen hoe je zo’n pitch voorbereidt.

Leg contact met professionals

Curatoren nodigen kunstenaars uit voor tentoonstellingen of festivals en zorgen op die manier voor een publiek platform voor je werk. Bovendien doen galeries en privéverzamelaars vaak een beroep op de kennis van curatoren. Producenten zoeken talenten voor het opzetten van nieuwe creaties of programma’s. Programmatoren kiezen vanuit een artistieke visie welk werk ze presenteren in een cultuurhuis of op een festival. 

De groep van mensen met wie je hoopt of wenst te werken is ook de doelgroep voor een actieve prospectie in de zoektocht naar opdrachten, samenwerkingen en presentatiekansen.

Verken online het werkveld waar je je werk graag zou willen laten zien, maak een selectie en leg contacten. Zodra een contact is gelegd, kan je die relaties op de hoogte brengen van je werk.

3. Communicatie: laat de wereld weten wat je doet

Communicatie is nodig om je artistiek werk voor een geïnteresseerd publiek in de kijker te zetten. Dat doe je via verschillende media, online (website, nieuwsbrieven, sociale media …) en offline (portfolio, flyers, brochures, publicaties …).

Ontwikkel je communicatiemateriaal op basis van je artistieke identiteit, de doelgroepen die je wil bereiken en je budget. Bepaal zorgvuldig de vorm en de inhoud van wat je naar buiten brengt en benut elke gelegenheid om te communiceren. Hou de promotie van je werk persoonlijk en budgetvriendelijk. In het wilde weg flyers uitdelen heeft weinig zin. Maak gebruik van je netwerk.

Heb je binnenkort een tentoonstelling, performance of concert? Dat is het moment om met je communicatie te beginnen. Hou rekening met de volgende tips voor je aankondiging of uitnodiging.

Agenda’s: maak je evenement bekend op UiTdatabank. Zo vindt het zijn weg naar meer dan vijfhonderd publicatiekanalen. Bezorg de aankondiging of uitnodiging drie tot zes weken vooraf.

  • Vermeld de vier w’s: wie, wat, waar en wanneer
  • Verzorg de lay-out
  • Vermijd fouten

Flyers kan je verspreiden om geïnteresseerden te lokken naar je tentoonstelling of première.

Mailing of e-mailing: als je via post of e-mail reclame maakt voor je evenement, kies dan voor een gerichte mailing. Het heeft weinig zin om een gigantisch adressenbestand te spammen. Heb je nog geen evenement in het vooruitzicht? Je hoeft niet bij de pakken te blijven zitten. Denk proactief:

  • Verzamel kwalitatieve beelden en teksten.
  • Ontwikkel duidelijk en budgetvriendelijk promotiemateriaal en zoek goede distributiekanalen.
  • Organiseer een toonmoment of salonconcert. Nodig kennissen en professionele contacten uit in je atelier voor een bezoek met een drankje. Zet met enkele collega’s een parcours op zodat gemeenschappelijke contacten toegang krijgen tot het werk van de verschillende kunstenaars.

Beeldend werk kan je tonen in een portfolio, die je kan meegeven aan je contacten. Wat er zeker moet inzitten: duidelijke afbeeldingen of fragmenten van je werk, een biografie met een overzicht van gerealiseerde projecten, een heldere tekst die je werk duidt en persartikels die eventueel over je werk zijn verschenen.

Het is altijd handig om goede teksten, artikels en publicaties te hebben over je werk. Interviews, artikels of recensies komen vaak ‘vanzelf’ tot stand na een presentatie of tentoonstelling. Maar ook zonder specifieke aanleiding is het goed dat er meer diepgravende teksten over je oeuvre worden geschreven. Die kan je dan opnemen in een boek, publiceren op je website of gebruiken voor dossiers. Trek gerust ook zelf aan de mouw van een criticus of theoreticus, en vraag haar of ze een tekst over je werk wil schrijven, al dan niet tegen betaling.

Sociale media zijn tegenwoordig onontbeerlijk als je aan je activiteiten ruchtbaarheid wil geven. Gebruik Facebook, Twitter, TikTok, LinkedIn, Instagram, Pinterest, Google+, YouTube en Vimeo om je sociale contacten te onderhouden en nieuws en afbeeldingen over je activiteiten te delen. Hou rekening met de wetgeving op de auteursrechten.

Een eigen website is vooral nuttig om je volledige parcours te laten zien en om te informeren over je huidige bezigheden en toekomstplannen. Zorg voor een goede vormgeving en layout, regelmatige updates en link je site aan je sociale media. Dat geldt evenzeer voor een blog. Daarmee vertel je over je leven als kunstenaar en creëer je een meer persoonlijke band met je publiek. Hou wel in de gaten welke informatie je wil prijsgeven en wat je liever privé houdt.

Je kan ook nieuwsbrieven verzenden om je netwerk op de hoogte te houden over je activiteiten, komende projecten, tentoonstellingen, performances of concerten. Let op dat je je netwerk niet overstelpt met informatie. Verstuur een nieuwsbrief enkel wanneer je interessante en relevante informatie kan aankondigen.

Meer weten?