Nieuw Kunstendecreet: kortlopende subsidies vanaf 2022

Op vrijdag 18 december 2020 heeft de Vlaamse regering het voorontwerp voor een volledige herziening van het Kunstendecreet principieel goedgekeurd. Het proces om het Kunstendecreet te wijzigen is op schema naar een finale goedkeuring in de zomer van 2021. Er volgen nog verschillende stappen met discussies in de Commissie Cultuur van het Vlaams Parlement en overleg met de sector. 

Wat betekent dit voor mij?

De goedkeuring van het voorontwerp heeft geen onmiddellijke impact. Voor het aanvragen van beurzen, projecten, residenties, tussenkomst buitenlands presentatiemoment in 2021 blijft alles zoals voorheen. Voor organisaties die op 1 december 2021 werkingssubsidies voor de periode 2023-2027 willen aanvragen betekent dit dat ze verder kunnen doen met hun voorbereidingen. Kunstenaars, kunstwerkers en organisaties die in 2022 kortlopende subsidies willen aanvragen, kunnen zich hier informeren over toekomstige nieuwe mogelijkheden.

Wat verandert er vanaf volgend jaar?

Het Kunstendecreet krijgt een tweeledige structuur die kortlopende subsidie-instrumenten onderscheidt van werkingssubsidies. Er komt ook een wijziging aan de ondersteuning voor internationale werking binnen de kortlopende subsidies. Nieuw is dat een vaste verdeling van het budget tussen beide wordt vastgelegd in het uitvoeringsbesluit. Ook beslissingen over indiendata zullen daar in te lezen zijn. De kortlopende subsidie-instrumenten zullen vanaf 2022, na de definitieve goedkeuring van het decreet en het uitvoeringsbesluit in de zomer van 2021, de volgende zijn:

voor opkomend (na min. 1 jaar professionele praktijk) of bewezen talent (beoordelingscommissie kan inschatting aanpassen op basis van artistiek portfolio of cv)

voor individuele kunstenaars 

functie ‘ontwikkeling’

afbakening: max. 1 aanvraag per jaar, vast bedrag, looptijd en aantal toekenningen tijdens een loopbaan

belastingvrij

begeleiding of ondersteuning door peers of experten kan als onderdeel van het onderzoek, werkplan of heroriënteringstraject beoordeeld worden

voor kunstenaars, kunstwerkers (zoals curatoren, producenten, bemiddelaars die niet contractueel verbonden zijn aan een organisatie en samenwerken met kunstenaars), organisaties (vzw, cv, bv… voor een samenwerking met minstens 1 kunstenaar)

functies ‘ontwikkeling’, ‘productie’, ‘presentatie’, ‘participatie’, ‘reflectie’

ook voor internationale projecten

looptijd max. 3 jaar

afbakening: voor het project wordt geen aanvraag ingediend in het kader van andere regelgeving binnen het beleidsveld Cultuur en slechts één aanvraag Kunstendecreet per indiendatum, ongeacht wie de aanvrager is

voor individuele kunstenaars

de gekozen residentieplek kan in het binnen- of buitenland zijn

belastingvrij

bepaling van de kosten en de beoordelingscriteria verschillen naargelang de residentie plaatsvindt in een residentieplek waarmee de Vlaamse Regering een samenwerkingsovereenkomst heeft of niet

een buitenlandse residentieplek kan als expert optreden bij de beoordeling van aanvragen

voor minstens een publiek toegankelijk presentatiemoment in het buitenland door een actor uit de kunstensector

voor kunstenaar, kunstwerker, (buitenlandse) organisaties, voor kunstenorganisaties geldt een grensbedrag voor de goedgekeurdede werkingssubsidie

alle functies komen in aanmerking, zolang er een publieke presentatie is

niet voor prospectie

niet combineerbaar met IP voor hetzelfde initiatief

bedrag en kosten nog te bepalen in het uitvoeringsbesluit

eenvoudige procedure

beoordeling door administratie

voor kunstenaar, kunstwerker, (buitenlandse) organisaties, voor kunstenorgansaties geldt een grensbedrag voor de goegekende werkingssubsidie

minstens de functie ‘presentatie’

bestaande of nieuwe kunstproducties presenteren in het buitenland 

voor ad hoc opportuniteiten en voor initiatieven die plaatsvinden in prioritaire landen of regio’s

nieuwe beoordelingscommissie internationaal (experten en administratie)

bedrag en kosten nog te bepalen in het uitvoeringsbesluiten

een aanvraag per kunstproductie en dan niet combineerbaar met TIP

  • De kwaliteit van het inhoudelijke concept, waaronder de landelijke of internationale uitstraling, de kwaliteit van de eventuele samenwerkingsverbanden en de concrete uitwerking. Met specifieke subcriteria per functie!
  • De kwaliteit van de zakelijke aanpak en de realiteitszin en redelijkheid van de begroting, met aandacht voor een correcte vergoeding van kunstenaars, fair practices en integriteit;
  • De relevantie van het initiatief voor de discipline of het kunstenlandschap (Landschapszorg; nieuw criterium voor projectsubsidies en werkingssubsidies)
  • De mate waarin het initiatief een of meer aandachtspunten uitvoert uit de strategische visienota:
    • Meerstemmigheid en Landschapszorg – Het project/de werking neemt een unieke plaats in het kunstenlandschap in of biedt inzichten die nergens anders aan bod komen.
    • Traditie en Innovatie – Het project/de werking gaat op een innovatieve, een artistiek zinvolle of kwaliteitsvolle wijze aan de slag met het cultureel erfgoed, de canon en/of de rijke diversiteit aan historische tradities.
    • Internationalisering – Het project/de werking heeft een unieke internationale meerwaarde of potentie.
    • Kunst als gemeenschapsvorming – Het project/de werking betrekt op een unieke wijze (jonge) kinderen en jongeren bij hun artistieke werking.
    • Zelfredzaamheid – Het project/de werking heeft bijzondere aandacht voor de kwetsbare positie van de individuele kunstenaar.