Internationaal werken

We leven in een klein land. Buiten onze grenzen is er een enorm potentieel aan publiek, kunstenaars, organisaties en netwerken dat sinds enkele decennia volop wordt geëxploreerd.

Werken in het buitenland roept specifieke juridische en zakelijke vragen op. Cultuurloket maakt je wegwijs in de regels en formulieren. On The Move, het Cultural Mobility Information Network, tracht de mobiliteit in de kunsten- en culturele sector over de landsgrenzen heen te faciliteren. Kunstenpunt (Flanders Arts Institute) neemt initiatieven waarbij onderzoek, kennisdeling en promotie samengaan om de zichtbaarheid van de kunsten uit Vlaanderen in het buitenland te verhogen en culturele uitwisseling te stimuleren.

Netwerken

Om te starten met een internationale werking moet je via persoonlijke contacten vertrouwensrelaties en kennis opbouwen. Veel kunstdisciplines hebben internationale netwerken die de ontmoeting en uitwisseling tussen hun leden vergemakkelijken. Een veel voorkomende praktijk in de kunsten is de coproductie, waarbij buitenlandse partners samen het creatieproces van een kunstenaar financieel ondersteunen en het werk aan hun lokale publiek tonen.

Cultuurloket maakt je wegwijs in de regels en formulieren.

On The Move, het Cultural Mobility Information Network, heeft als doel de mobiliteit in de kunsten- en culturele sector over de landsgrenzen heen te ondersteunen.

Met (Re)framing the international zorgt Kunstenpunt (Flanders Arts Institute) voor meer zichtbaarheid in het buitenland van de kunsten uit Vlaanderen en stimuleert het culturele uitwisseling.

Zakelijk en juridisch

Internationaal werken heeft zijn eigen juridische en zakelijke consequenties. The Ultimate Cookbook brengt raad over de belangrijkste thema’s. Je kan het gratis downloaden:

I – Social Security in an International Context (2016)

II – Artist Taxation in an International Context (2016)

III – VAT in an International Context (2017)

IV – Copyright Clearing for Live Events in an International Context (2017)V – Visas for Third Country National Artists Travelling to the Schengen Area

In elke fase van een artistieke kunstpraktijk kan een internationale werking een meerwaarde zijn.

Ontwikkeling

Residenties bieden naast een goed uitgeruste ruimte om te werken soms ook begeleiding aan en ontmoetingen met kunstprofessionals. Soms wordt er in een residentie gewerkt aan een concreet project, met als eindresultaat een toonmoment. Een residentie kan echter ook worden ingezet om het oeuvre te verdiepen of te heroriënteren. Kunstenpunt maakte een mapping van residenties en werkplaatsen in Vlaanderen en Brussel.

Oproepen voor residenties verschijnen regelmatig op de website van Kunstenpunt. De Vlaamse overheid heeft met een aantal buitenlandse residenties een overeenkomst afgesloten en daarvoor kunnen kunstenaars een residentietoelage aanvragen.

Res Artis is een netwerk dat wereldwijd organisaties bundelt die residenties aanbieden voor kunstenaars. Op de site kun je onder meer terecht voor een overzicht van residenties waarvoor je je kunt aanmelden. Daarnaast biedt TransArtists ook veel informatie, o.a. een checklist die je helpt bij het voorbereiden van een kandidatuur.

Productie

Kunstenaars baseren samenwerkingen met elkaar op artistieke verwantschap en die kent geen grenzen. Zo’n grensoverschrijdend creatieproces vraagt extra organisatietalent en zakelijke kennis van alle betrokkenen.

Buitenlandse organisaties kunnen met financiële middelen en presentatiekansen een creatie van nieuw werk steunen en worden daardoor coproducent.

Presentatie

Zelf je werk in het buitenland aan een publiek presenteren zonder hulp van lokale bemiddelaars is zeer moeilijk. Er zijn verschillende manieren om je werk te laten zien aan professionele tussenpersonen of een publiek.

Voor beeldende kunst zijn biënnales en kunstbeurzen belangrijke ontmoetingsplekken voor internationale uitwisseling met curatoren en verzamelaars.

Voor podiumkunsten en muziek richten beurzen en showcases zich vooral tot professionals met de bedoeling om het werk via hun tussenkomst in het buitenland te verkopen, bijvoorbeeld op festivals of door de organisatie van tournees. Ze kunnen er je werk, of een fragment ervan, zien en je krijgt ook de kans om in een persoonlijke ontmoeting over je toekomstplannen te spreken. Ofwel programmeren ze zelf je werk, ofwel verwijzen ze collega’s die mogelijk interesse hebben naar je door. Op die manier bereikt je werk daar ook een publiek.

Reflectie

Kunstenaars worden door kunstinstellingen of kunstopleidingen uitgenodigd om op een conferentie een lezing te geven over hun werk of in een workshop hun artistieke aanpak te delen. Internationale kunsttijdschriften presenteren kunstenaars en hun werk aan hun lezers of publiceren essays over artistieke evoluties. Monografieën over het oeuvre van een kunstenaar zijn ook steeds meer het resultaat van een internationale samenwerking tussen gespecialiseerde uitgevers.

Nog vragen?

Vind je het antwoord op je vraag hier niet? Neem contact op met praktijk@kunsten.be. We helpen je graag verder.