Hoe pak ik de interculturalisering van onze organisatie aan?

Actoren in de kunstensector ontwikkelden verschillende strategieën om zich te verhouden tot een veranderende en verkleurende samenleving.

Verschillende kunstenaars met een niet-westerse origine debuteerden sinds de jaren 1990 en zochten met wisselend succes een plek in het kunstenveld.

Meer dan 25 jaar zijn kunstenaars en organisaties bezig met veranderings- en interculturaliseringsprocessen. Ze legden bruggen met andere sectoren en domeinen, zoals onderwijs, werkgelegenheid of stadsvernieuwing. De lessen uit deze praktijken en experimenten richten zich op talentontwikkeling, organisatieontwikkeling, netwerkontwikkeling en discoursontwikkeling.

Dat leidde tot een zeer divers palet van initiatieven: het vermijden en herdenken van labels (‘global sounds’ ipv ‘wereldmuziek’), thematische festivals, tentoonstellingen, bloemlezingen en andere publicaties, en formules voor debat en reflectie. Zowel binnen als buiten de geïnstitutionaliseerde circuits krijgen makers van kleur uit binnen- en buitenland een platform, soms meer of minder impliciet gericht op interculturaliteit.

Een aantal kunstenaars, kunstwerkers en activisten wacht niet op systeemverandering binnen de gevestigde kunstensector. Ze doen zelf aan agendasetting en zetten eigen initiatieven op. Ze klagen onderliggende uitsluitende mechanismen aan als ‘structureel racisme’ en streven naar een herverdeling van de macht. Ze werken aan nieuwe vormen van kunst, gemeenschapsvorming en democratie in de stedelijke context.

Wat ze maken en doen is een mix van diverse culturele codes en is niet altijd helder leesbaar voor het artistieke oog van het professionele Westerse kunstenpubliek. Wie met een open blik kijkt, ziet dat hier kunstpraktijken ontstaan die de huidige manieren van werken verrijken en – als ze genoeg zuurstof krijgen – ook het stedelijk en maatschappelijk weefsel en beleid van de toekomst mee vorm kunnen geven.