Hoe discriminatie op de werkvloer voorkomen?

De wetgeving over de preventie van psychosociale risico’s op het werk stelt de werkgever verantwoordelijk voor een veilige werkomgeving.

Psychosociale risico’s zijn stress- en burnout-gerelateerde problemen en grensoverschrijdend gedrag. Hiermee bedoelt de wetgever: geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk.

Geweld en grensoverschrijdend gedrag

We spreken van geweld als iemand een andere persoon fysiek of psychisch pijn doet – met de bedoeling om te kwetsen of uit onmacht – of als iets tegen diens wil in gebeurt, zonder toestemming, ook als die persoon zwijgt. In de arbeidssfeer noemt men dit grensoverschrijdend gedrag.

Preventie en procedures

Het bestaan van formele afspraken zoals een arbeidsreglement en klachtenprocedure op zich is onvoldoende als preventie.

Een slachtoffer heeft recht op een luisterend oor. Iedereen heeft persoonlijke grenzen: wat voor de een een onsmakelijke grap is, komt bij iemand anders als een belediging binnen. Via een informele en/of formele procedure wordt aan herstel gewerkt of gestraft.

Genderstereotypen in de kunsten

De basis voor genderdiscriminatie zijn stereotypen over vrouwen en mannen: vrouwen als meer zorgend en minder ambitieus, mannen als geboren leiders.

Er zijn ook specifieke genderstereotypen die spelen met betrekking tot het kunstenaarschap. De belangrijkste is die van het mannelijke genie, briljant en vernieuwend. Vrouwen doen in courante beelden vooral dienst als muze of groupie.

In sommige kunstdisciplines worden jongens en meisjes van kindsbeen af in een bepaalde richting gestuurd: streetdance of klassiek ballet, trompet of harp … Ook in de keuze van materialen in de beeldende kunsten herkennen we genderstereotypen: metaal of textiel.

Acties en non-discriminatie

Ondertussen hanteren de sociale partners in de kunstensector een nultolerantie als basis voor gezamenlijke acties voor sensibilisering en preventie.

Een werkgroep antidiscriminatie binnen alle socialprofitsectoren, met vertegenwoordigers van de sociale partners, stelde een non-discriminatiecode op. Die bevat het algemeen non-discriminatiebeginsel, basisprincipes voor een niet-discriminerend personeelsbeleid en regels voor verdere opvolging en handhaving.